درباره طرح فیلم خرچنگ

طرح فیلم خرچنگ برگرفته از دو پوستر رسمی این فیلم می باشد. این دو پوستر که توسط واسیلیس مارماتاکیس طراحی شده‌اند، از شاخص‌ترین نمونه‌های طراحی مینیمالیستی در سینمای معاصر به شمار می‌روند. در پوستر نخست، دیوید (کالین فارل) در آغوش شخصی نامرئی ایستاده است و تنها فضای خالی میان دستانش دیده می‌شود؛ تصویری که به شکلی هوشمندانه تنهایی، فقدان و میل وسواس‌گونه به یافتن شریک عاطفی را در دنیای دیستوپیایی فیلم بازتاب می‌دهد. پوستر دوم همین ایده را با شخصیت زن داستان (ریچل وایس) تکرار می‌کند و با وارونه کردن زاویه دید، مفهوم عشق، وابستگی و غیاب را از منظری دیگر روایت می‌کند. استفاده از پس‌زمینه‌ی سفید، ترکیب‌بندی ساده، فضای منفی گسترده و حذف آگاهانه‌ی بخشی از سوژه، این دو پوستر را به آثاری مفهومی تبدیل کرده که بدون افشای داستان، درون‌مایه‌های اصلی فیلم یورگوس لانتیموس—مانند اجبار اجتماعی، هویت و روابط انسانی—را به شکلی نمادین و ماندگار به تصویر می‌کشند.

معرفی فیلم The Lobster

خرچنگ (The Lobster) فیلمی ست به کارگردانی یورگوس لانتیموس (Yorgos Lanthimos)، کارگردان یونانی. در این فیلم بازیگران مطرحی چون کالین فرل (Colin Farrell) و ریچل وایس (Rachel Weisz) هنرنمایی می کنند. The Lobster لانتیموس در جشنواره های مختلفی حضور داشته و موفق به دریافت جوایز مختلفی از جمله «جایزه ی داوران» (Prix du Jury) از فستیوال کن شده.

فیلم The Lobster داستان مردی به نام دیوید را در یک عالم دیستوپیایی (مدینه ی فاسده) روایت می کند که در آن انسان ها تنها حق دارند به صورت زوج زندگی کنند. در صورت خاتمه ی زندگی مزدوجانه _به هر دلیل که باشد_ افراد به هتلی منتقل می شوند که در آنجا 45 روز فرصت خواهند داشت تا همسری از میان دیگر افراد مجرد ساکن هتل پیدا کنند. در صورت عدم موفقیت در پیدا کردن یک همسر، افراد مجرد تبدیل به یک حیوان خواهند شد. نام فیلم نیز از همین موضوع گرفته شده؛ دیوید انتخاب می کند که در صورت عدم توانایی در پیدا کردن همسر تبدیل به خرچنگ شود.

فراتر از یک فیلم عاشقانه ی غیر عادی، تعابیر مختلفی از معنا و مفهوم The Lobster لانتیموس می شود. برخی از منتقدین غربی، The Lobster را انتقادی از آداب نوظهور ازدواج در کشور های غربی می دانند؛ یعنی پدیده های مثل همسریابی اینترنتی، یا درست کردن فهرستی از علایق و مسائل پیش پا افتاده و مطرح کردن آن ها در فضای مجازی، و غیره. اما اگر واقعن لانتیموس قصد انتقاد از آداب ازدواج و زناشویی را داشته، منطقی تر آن است که بگوییم او قصد انتقاد از فرهنگ شرقی داشته، نه غربی.

لانتیموس قبلن در فیلم دندان نیش / دندان سگ (Dogtooth) از روش تربیتی و فضای خانوادگی بسته و بیش از حد کنترل گرانه _نظیر آنچه که در کشور خودمان می بینم_ انتقاد کرده. الگوی انتقاد لانتیموس از فرهنگ بسته و سنتی شرقی در The Lobster نیز مشهود است. فرهنگی که ازدواج را یک سنت می داند و جوانان را تشویق به انتخاب همسر بر اساس _به قول ایرج میرزا_ تعریف عمه و خاله می کند، مراسم ازدواج دانشجویی کیلویی برگزار می کند، عاشق شدن را موضوعی پیش پا افتاده می داند و هدف از ازدواج را در درجه ی اول تلنبه زدن می داند (درست مثل یکی از زنان هم دوره ی دیوید که برایش توضیح می دهد چه قابلیت هایی _از همان ها که می دانید_ دارد)، و غیره.

گناه ها و مجازات های فیلم Lobster هم ما را یاد فرهنگ خودمان می اندازد. مثلن خود-ارضایی یک گناه است و مجازاتش سوزاندن دست است. حتی بزرگترین مجازات که تبدیل شدن به حیوان است نیز شبیه به افسانه های مذهبی ما ست: نفرین شدن و تبدیل به حیوان شدن افرادی که به شعائر مذهبی توهین می کنند.